|
Keurig,
puur en eigenzinnig Mestreechs
Vikkie
Bartholomeus
Maastricht - Maastricht krijgt een nieuw woordenboek. In een
korte serie artikelen wordt het verschijnen van 'De Nuije Mestreechsen
Dictionair' belicht. Vandaag: Endepols, grondlegger van 'De Awwe'.
Was
een woordenaar ooit tevreden, als hij zijn werk voltooid voor
zich zag? Onvolledigheid is het onbetwistbare, eeuwenoude voorrecht
van elke lexicograaf.
Het
zijn de eerste zinnen die Hubert Joseph Edmund Endepols schreef
in zijn diksjenaer die in 1955 verscheen. Meer dan twintig jaar
was hij bezig geweest met het verzamelen van woorden. Letterlijk.
Nu werd zijn collectie gebundeld in een uitgave, gesierd met een
gouden ster op de kaft als eerbetoon aan zijn geliefde Maastricht.
Het
moet een opmerkelijke man zijn geweest, Jos Endepols (1877-1962).
De klits werd hij genoemd, de knikker. Het was een klein rond
guitig heerschap. Bedeesd en keurig, consciëntieus en accuraat.
Een man die hield van reizen, een goed glas wijn en een sigaar,
maar zeker geen bon vivant.
Hij
was een keiharde werker. Eén van de eerste Limburgers die
na zijn opleiding aan het stedelijk gymnasium een universiteit
in 'Holland' uitkiest voor zijn literaire studie, in plaats van
het gebruikelijke Leuven. Hij studeert in Utrecht en promoveerde
in Leiden. Maar hij keert terug naar Maastricht, waar hij opklimt
tot rector van het stedelijk gymnasium. Het is de eerste keer
dat de school geleid wordt door een Neerlandicus in plaats van
een classicus. Hij publiceert regelmatig, variërend van werken
over Middeleeuws toneel tot Limburgse streektalen. De familie
Koenen woont bij hem in de straat en zo ontstaat de samenwerking
van een aantal uitgaven van het Nederlands woordenboek Koenen-Endepols,
lange tijd de 'zuidelijke' tegenhanger van de 'noordelijke' Van
Dale.
Het
dialect fascineert Jos Endepols. Hij is dan ook een van de oprichters
van Veldeke, verzamelt ijverig alles dat met het Maastrichts te
maken heeft. Maar het gekke is: hij spreekt zelf nauwelijks Maastrichts.
En dat terwijl hij extreem strenge eisen stelt aan mensen die
een bijdrage leveren aan zijn verzameling dialect. Niet alleen
moeten de medewerkers in Maastricht zijn geboren en getogen, ook
hun ouders en grootouders aan beide kanten moeten puur Mestreechs
zijn. Op die manier hoopt Endepols zijn dialectwoordenboek zo
zuiver mogelijk te houden. Het boek is zowel wetenschappelijk
als populair. Mede door de tekeningen van Willem Hofhuizen wordt
het tot meer dan een ordinair naslagwerk; het is ook een stukje
geschiedschrijving, folklore. In het boek komen duidelijk enkele
van Endepols karaktertrekken naar voren. Vieze woorden neemt hij
als fijne heer niet op, laat staan seksueel getinte uitdrukkingen.
En hij is eigenzinnig. Hij hanteert zijn eigen spellingregels:
zo schrijft hij de meeste woorden zoals ze worden uitgesproken
met als ultiem voorbeeld: diksjenaer.
Zijn
oud-leerling Toine Minis helpt Endepols bij de redactie van het
Maastrichts woordenboek en Minis, inmiddels overleden, is ook
een van de grondleggers van het nieuwe woordenboek dat vandaag
ver- schijnt. Na vijftig jaar wordt 'de Endepols' vervangen door
een nieuw naslagwerk uit het Veldeke-bolwerk. Er wordt al driftig
gesproken over De Nuije en De Awwe. Ook de huidige redactie is
meer dan twintig jaar bezig geweest met het verzamelen van materiaal.
12.262 woorden staan in het nieuwe boek; 711 woorden zijn in een
halve eeuw tijd dusdanig in onbruik geraakt dat ze de vermelding
z.E. krijgen: zie Endepols. Waar Endepols Nederlands en Maastrichts
door elkaar gebruikte, wordt in de nieuwe uitgave een strikte
scheiding gehanteerd. En natuurlijk de officiële Veldeke-spelling.
De plaatjes van Willem Hofhuizen verdwijnen; in een woordenboek
horen geen tekeningen thuis vindt de redactie en bovendien moet
het nieuwe woordenboek geen 'nadruk' van de Endepols worden.
De
26 letters uit De Nuije zijn geveild. De Provincie Limburg heeft
de P en de L gekocht. De A, M en R zijn eveneens gezamenlijk verkocht:
aan André en Marjorie Rieu. De gemeente Maastricht heeft
geen poging gedaan de M te bemachtigen; deze letter is vergeven
aan McDonalds. Woensdag ligt de opvolger van de Endepols in de
boekhandel. Van A tot Z.
bron:
Dagblad De Limburger, maandag 11 oktober 2004
De Dikke Van Dale van het Mestreechs
Vikkie
Bartholomeus
Maastricht - Maastricht heeft een nieuw woordenboek. In een
korte serie artikelen wordt De Nuie Mestreechsen dictionair belicht,
die gisteravond werd gepresenteerd met een show in Theater aan
het Vrijthof. Nostalgie en chauvinisme in optima forma.
Een
waarschuwing vooraf: gooi uw oude Endepols niet weg! Want waar
anders moet je de verklaring nog vinden van prachtige woorden
als triesjere (vals spelen), sjievelbein (kromme poot) of ies
vlujeteg (smakeloos). 711 woorden die 'verdwijnen', het is slechts
een van de wijzigingen die in het nieuwe Maastrichtse woordenboek
zijn doorgevoerd. Pol Brounts (85) staart verontschuldigend richting
hemel, naar zijn 'voorganger' Jos Endepols. ,,Ik leg u dat straks
wel uit als ik boven kom, doctor. Vindt u het niet erg?''
Het
Theater aan het Vrijthof zat gisteravond vol Veldeke-adepten tijdens
de presentatie van de Nuie Mestreechsen Dictionair. Het boek is
bij voorbaat een groot succes met meer dan 1200 intekenaren. Meer
dan 25 jaar is er aan gewerkt; bijna vijftig jaar na het verschijnen
van het eerste Maastrichtse woordenboek is er nu een nieuwe 'Dikke
Van Dale van het Mestreechs'. Reden genoeg voor een feestelijke
avond met cabaret, chansons, acts en speeches. Alles in het dialect
uiteraard. Nostalgie, melancholie, chauvinisme. Alle voorspelbare
sentimenten komen voorbij. Het publiek heeft zich bij voorbaat
al gewonnen gegeven en smelt nog verder bij klassiekers als Hakke
zaot te kakke en Piele wie u verke. Succes verzekerd.
Mademoiselle
Beaulieu moet niks hebben van vieze woorden. Zij heeft geen kont
maar een popo of derrière. Zij kotst niet maar vomeert
en op het toilet doet zij pipi. Nee, populair vocabulair dérrangeert
haar. Er zijn nou eenmaal woorden waar men niet over spreekt.
De travestie-act is een parodie op het overdreven 'keurigheidsgehalte'
van Endepols. Want het staat er echt, op pagina 426. Tiet: lokroep
op kiekens (tieteke tiet!).
Na
Mademoiselle Beaulieu mijmert de kleine anonieme middenstander
over het verdwijnen van de familiezaken in de stad. Mevri, Maison
Louis en het Kousenhuis. Verder komt hij bijna niet meer. Phil
Dumoulin gebruikt het podium voor een ouderwetse dialect-quiz.
Zes lukraak uit het publiek geselecteerde (prominente) kandidaten
moeten zinnen beoordelen; een groen bordje is juist, rood is onjuist.
Ze doorzien de instinkers met gemak.
Toch
zijn er zorgen over de kennis van het Maastrichts. Aantasting,
verloedering en verval dreigt. Voorzitter Lou Spronck van de Maastrichtse
Veldekekring huivert van de kip (hin) in de tuin (hoof), van kappers
(coiffeurs) die haren knippen (snije) , van de fitnessters die
een werming up doen. Het Maastrichts moet zo goed mogelijk doorgegeven
worden aan volgende generaties. En daar zijn normen voor nodig,
en herijking van normen. In de vorm van een nieuw woordenboek
bijvoorbeeld. Ook al is Spronck bezorgd, hij weet de zaak goed
te relativeren. Want al in 1852 schreeft Désiré
Franquinet dat het Maastrichts bedreigd werd door het 'Hollandsch'.
En de Franse bezetter vindt het dialect in 1807 gebrekkig, bedorven,
een ratjetoe. En kijk: het dialect leeft nog steeds. Maar of men
het wil of niet, het Maastrichts verandert.
De
periode Endepols wordt nu afgesloten; het tijdperk van De Nuie
breekt aan. Het nieuwe woordenboek heeft een redactie van zes
mensen. Pol Brounts begon er 25 jaar geleden aan samen met Gaston
Chambille en Twajn Minis, die inmiddels zijn overleden. Joop Kurris,
Harry Paulissen en Miek Simais maakten het karwei samen met Brounts
af. Het is een indrukwekkend karwei geweest, een monnikenwerk.
,,Ze verdienen een speld van verdienste op de borst en een krans
van laurierbladeren op hun hoofd.''
De
Nuie Mestreechsen Dictionair is vanaf vrijdag verkrijgbaar bij
de boekhandels De Tribune en De Plantage en bij de Kiekoet. Het
boek kost 45 euro. Intekenaars kunnen het boek donderdag tussen
19.00 en 22.00 uur of zaterdag 30 oktober tussen 13.00 en 17.00
uur ophalen bij hotel Mabi.
bron:
Dagblad De Limburger, dinsdag 12 oktober 2004
'Ik zou het liefst opnieuw beginnen van A tot Z'
Vikkie
Bartholomeus
Maastricht - Maastricht heeft een nieuw woordenboek. In een
korte serie artikelen wordt De Nuie Mestreechsen dictionair belicht.
Vandaag vier auteurs aan het woord.
Naam
: Pol Brounts
Leeftijd : 85 jaar
Woonplaats : Maastricht
"We
zijn 25 jaar geleden begonnen aan iets waarvan we het eind lang
niet hebben gezien. Het was zo veel werk. Duizenden kaartjes met
woorden en aantekeningen, helemaal volgekribbeld. Ongelooflijk.
Ik heb heel veel respect voor Endepols. Zijn werk was voor ons
het begin van alles. Maar in zijn woordenboek staan veel dingen
waar wij het niet mee eens zijn. Het Maastrichts en Nederlands
staat bijvoorbeeld door elkaar. En hij schrijft fonetisch; hij
heeft duizenden mensen op het verkeerde been gezet door woorden
te schrijven zoals je ze zegt. Wij introduceren nu de svarabhakti-vocaal:
de toonloze e. Mèllek wordt weer gewoon melk en kèrrek
wordt weer kerk. We willen met deze nieuwe dictionaire woorden
behouden en nieuwe woorden toevoegen. Want taal leeft! Er is veel
werk verzet, soms in de moeilijkheid
dat de een een woord wel kent en de ander niet. Is het wel Maastrichts?
Het is vaak meer een kwestie van gevoel dan van zeker weten. Het
nieuwe woordenboek is efficiënter. Als je sjietekouleveger
opzoekt dan wil je weten: hoe schrijf ik dat, hoe spreek ik dat
uit en wat betekent het? Het is jammer dat Twajn Minis en Gaston
Chambille dit niet meer mogen meemaken. De dood is onbarmhartig.
Of ik opgelucht ben? Ach, het was voor mij een plezierige bezigheid,
al was ik er de laatste tijd dag en nacht mee bezig. Ik ben altijd
heel veel bezig geweest met taal. Je wilt het helemaal goed hebben,
maar in zo'n boek blijven altijd fouten en foutjes zitten. Het
zetduiveltje bestaat niet meer; de fouten maken we nu zelf op
de
computer. Ik ben een perfectionist. Ik zou het liefst nog eens
opnieuw van voor af aan beginnen, van A tot Z."
Naam
: Joop Kurris
Leeftijd : 71 jaar
Woonplaats : Maastricht
"Toen
ik in 1991 bij de redactie kwam had ik één eis:
geen etymologie. Dat gebazel over waar woorden vandaan komen,
het is vaak maar gefantaseer. Een woord als sjevraoj (rilling)
is duidelijk een samentrekking van chaud en froid, maar meestal
is het totaal onduidelijk. Het is een aparte wetenschap. Ik heb
me vooral bezig gehouden met de grammatica. Het Maastrichts is
zo boeiend, die taal heeft zo veel bijzondere dingen. Bijzondere
verbuigingen, veranderingen van klank. Er zijn bijvoorbeeld 57
manieren om een sterk werkwoord te vervoegen. We hebben dit boek
geschreven voor de doorsnee Maastrichtenaar, niet voor de wetenschappers.
Twee jaar geleden waren we klaar. Maar toen moest het nog worden
gecorrigeerd. En vaak weet je dingen niet zeker. Is dat wel goed,
hoe schrijf je dat, hoe zeg je dat? Het is geen wiskunde, met
taal kun je alle kanten op. Het Maastrichts is een concrete taal,
een gevoelstaal. Warm en gezellig maar beperkt. Voor heel veel
woorden bestaat geen equivalent, die moetje vervangen door een
zinnetje. Denk maar aan 'verrassing' of 'dierbaar'.
We hebben vaak lang gediscussieerd over woorden. Pol is echt een
autoriteit. Hij heeft het boek ruggengraat gegeven. Bij twijfelgevallen
- is het nu droum of druim - gaf hij die zestig jaar het Maastrichts
heeft bestudeerd de doorslag. Het Maastrichts is zo interessant,
je ontdekt iedere keer weer meer. Het hoort bij de identiteit
van de stad. Maastricht is geen Maastricht zonder het Mestreechs.
Als in Frankrijk Engels wordt gesproken is Parijs toch geen Franse
stad meer? Jammer dat veel mensen niet gruuts zijn op bet Maastrichts."
Naam : Miek Simais
Leeftijd : 76 jaar
Woonplaats : Maastricht
"We
zijn heel primitief begonnen. 52 schoendozen vol kaartjes. Een
doos met de A Maastrichts-'Hollands' en een doos met de A 'andersom'.
Het is echt een monnikenwerk geweest om dat allemaal in de computer
te zetten. In de loop van het proces veranderden de inzichten
nogal eens en dat betekende dat alles weer doorgelopen moest worden.
Gaandeweg heb ik steeds meer respect gekregen voor Endepols. Hij
begon met niets, wij hadden tenminste nog zijn werk als leidraad.
Eigenlijk ben ik mijn hele leven al bezig met het dialect. 1k
ben ermee opgegroeid, mijn moeder had nog veel Franse woorden
in haar vocabulaire. Ik ben lang geleden lid geworden van de lewige
studente, een club van mensen met speciale aandacht voor het Maastrichts.
Ik heb meegewerkt aan het samenstellen van een cursus Maastrichts
voor de Volksuniversiteit, het boek Good & Geistig Gezag en
drie cahiers met dialectliedjes. Toen ik in 1987 met pensioen
ging, hebben ze me gevraagd voor de redactie van de dictionaire.
Ik vind het jammer dat de taal verloren dreigt te aan. Eure paraplu
wordt steeds vaker uuge paraplu. De categorie mensen die het Maastrichts
goed spreekt wordt steeds kleiner. Logisch. Er steeds meer invloeden
van buitenaf En er is ook een categorie mensen die zich geneert
om Maastrichts te spreken.
Het heeft lang geduurd voordat het boek klaar was, het had ook
korter gekund. Maar het moet leuk blijven. De laatste tijd was
bet echt heel intensief. Kritiek zal er wel komen, opbouwend of
niet. Daar moet je boven staan. Ik ben blij dat het werk af is,
al zal ik de gezellige redactiebijeenkomsten missen."
Naam
: Harry Paulissen
Leeftijd : 64 jaar
Woonplaats : Honthem
,,lk
heb het als een eer ervaren om aan De Nuie Mestreechsen Dictionair
mee te mogen werken. Dat ik uitverkoren ben. Het heet gewoen get.
Het is uniek dat het Maastrichts zich zo heeft weten te handhaven
in deze tijd. Natuurlijk kalft het een beetje af. Ik ben met cuisinières
grootgebracht maar mijn kleinkinderen weten niet meer dat dat
fornuizen zijn. Woorden als domestiek (dienstbode), videeke (pasteitje)
of garde-champêtre (Veldwachter) verdwijnen. Toch hebben
mensen de taal lief. Ze zijn ermee begaan. Het is niet iets van
een elite-group, maar een breed scala mensen. Dat vind ik geweldig.
Er is een verschil tussen bet Maastrichts 'binnen de muur' en
'buiten de muur': de omliggende dorpen buiten de oude stadswallen.
Ik kan er van genieten als ik opeens ergens een oud woord op pik:
wordt dat hier nog gebruikt? Sjiek! Ik heb altijd grote affiniteit
gehad met het dialect. Het heeft een historie, een achtergrond.
Pol heeft me na het overlijden van Gaston Chambille gevraagd om
bij de club te komen. Ik denk dat het hem was opgevallen dat ik
nogal wat oud-Maastrichtse woorden spreek. Ik heb een diepe bewondering
voor Pol; ik zie dit boek als zijn levenswerk.
Knap hoor. Ik heb maar ongeveer drie jaar meegewerkt; ik heb maar
een klein steentje bijgedragen. Achteraf denk ik: was ik er maar
tien jaar eerder bij gekomen want het was genieten met een hoofdletter
G. De laatste tijd was wel heel intensief. Mijn ogen waren vaak
moe van het kijken, het zoeken tussen de letters. Je moet eens
stoppen, anders blijf je bezig. We zullen vast iets over bet hoofd
hebben gezien. We hebben geprobeerd het zo secuur mogelijk te
doen, maar we zijn ook niet Slivvenhier."
bron:
Dagblad De Limburger, woensdag 13 oktober 2004
Een nieuwe bijbel, monument voor Maastricht
Vikkie
Bartholomeus en Casper Cillekens
Maastricht - Maastricht heeft een nieuw woordenboek. In een
korte serie artikelen wordt De Nuie Mestreechsen dictionair belicht.
Vandaag het laatste deel: vier recensenten.
Naam:
Ben Salemans
Leeftijd: 48
Beroep: docent Nederlands, dialectkenner.
,,Hulde
aan de makers van de Nuie. Het moet een gigantische klus zijn
geweest. Alleen al het nakijken van de drukproeven. Een nieuwe
bijbel van bet Maastrichts. IJzersterk is de splitsing in een
Maastrichtse gedeelte en een Nederlands gedeelte. Zo zoek je veel
gemakkelijker woorden op en weet je meteen of een woord Maastrichts
of Nederlands is. Het nieuwe woordenboek biedt ook veel meer ingangen/woorden.
En wat een mooie kaft, deels fluweel. Prettig is ook dat alle
Maastrichtse woorden in bet nieuwe boek in de officiële spelling,
de Veldeke-spelling, zijn weergegeven. Dagblad De Limburger kan
hier goed gebruik van maken, want die spellen Maastrichtse woorden
de laatste jaren heel vaak fout, onder de incorrecte verwijzing
naar de spelling in Endepols' woordenboek uit 1955. Afgelopen
maandag schreef de stadsredactie nog over de nuije dictionair.
Dat moet natuurlijk nuie zijn zonder die 'j'.
Een gevoelig punt. De platte of schuine woorden. Endepols heeft
die uit zijn woordenboek geweerd. Dat paste misschien nog wel
in het tijdsbeeld van de jaren vijftig, maar dat geldt toch niet
meer voor 2004? In bet Maastrichtse deel van het woordenboek zoek
je tevergeefs naar sekswoorden als poppe, lotsje (staat er wel,
maar niet in de schuine betekenis). Dat vind ik jammer. Die woorden
bestaan gewoon. De Endepols geeft veel meer voorbeelden van het
gebruik van woorden in een context. Wat ik ook mis is de etymologie
van woorden. In de Endepols wordt regelmatig verteld of een woord
bijvoorbeeld uit bet Frans of bet Duits afkomstig is. Tja, en
in de Endepols staan natuurlijk ook vele honderden pentekeningen
van Wim Hothuizen. Endepols Diksjenaer is gewoon luchtiger. De
Nuie Dictionair is droger, meer kortaf."
Naam:
Annie van Loo
Leeftijd: 81 jaar
Functie: dialect-kenner
,,Het
is een mooi boek. Het is een hels werk geweest, ik heb waardering
voor de mensen die dit in elkaar hebben gezet. Ze hebben het de
Hollenders gemakkelijk gemaakt. Die hoeven maar achterin te kijken
en dan zien ze precies de vertaling van de Nederlandse woorden.
Een gemakkelijk systeem, maar voor 'ons' hebben ze het moeilijker
gemaakt. Het is iets te uitgebreid. Dat fonetisch schrift, het
is veel te veel, veel te lastig. Dat ze daar tijdens bet samenstellen
niet gek van zijn geworden! Ik ben het niet helemaal eens met
de spelling die ze hanteren. De toonloze e in melk en melkboer
spreek je anders uit. Kort en lang. Twee verschillende klanken
en dus zou het ook verschillend geschreven moeten worden. En waarom
moet de verdwijnen in woorden als nuije? Die j spreken we heel
duidelijk uit, die had gerös mogen blijven staan.
De plaatjes in de Endepols vond ik köstelek. Maar ik begrijp
dat ze die niet nog eens willen gebruiken; het is ook geen kinderboek.
Maar ze hadden het naar mijn smaak iets meer mogen aankleden.
Op de achterkant van de pagina's waar de letters A tot en met
Z staan hadden ze bijvoorbeeld een foto van Maastricht kunnen
afdrukken. De Heilige Geest bij de H, de Lambertuskerk bij de
L, de Ezelmarkt bij de E. De Endepols is leuker, de nieuwe is
zakelijker. Ik vind het jammer dat er woorden als pans, zeikerd
en gieles in staan. Dat soort woorden hoort niet in zo'n boek
thuis, dat is niet proper. Maar een normaal woord als pikvogele
staat er bijvoorbeeld weer niet in. De Awwe of de Nuie? Ach, ik
hou mijn eigen Maastrichts aan. Nogmaals, ik vind het goed dat
er een nieuw woordenboek is verschenen. Het zal wel het laatste
zijn, want aan zo'n klus begint niemand meer. De Nuie Mestreechsen
Dictionair is voor eeuwig. Maar de Endepols bewaar ik als goud.
Naam
: Flor Aarts
Leeftijd: 69
Functie: emeritus hoogleraar Engelse taalkunde, dialectkenner
"Het
is een fantastisch boek voor Maastricht. De auteurs verdienen
een geweldig compliment.
Her boek is een mijlpaal in de geschiedenis van de beschrijving
van het Maastrichts. Een woordenboek is altijd moeilijk te beoordelen.
Ik heb naar drie aspecten gekeken. Ten eerste: de lexicografische
traditie. Dit woordenboek is ingebed in de traditie van Endepols.
Hij begon met niets. Iedereen daarna is schatplichtig aan hem.
De Endepols heeft maar een woordenlijst, Maastrichts en Nederlands
door elkaar. Nu heb je twee woordenlijsten. Het is veel gebruiksvriendelijker.
Het aantal trefwoorden is uitgebreid vergeleken met de Endepols.
Bij sommige woorden vraag je je wel af: moet dat nu? Aalmoos,
abbonnemint. Die lijken
toch heel veel op het Nederlands. Je moet woorden opnemen die
echt Maastrichts zijn, waarvan de Nederlander denkt: wat bedoelen
ze nu. Leuk is dat ze oude woorden, die vrijwel niet meer gebruikt
worden, hebben gehandhaafd en verwijzen naar de Endepols. Vroului
staat er niet in, manslui wel. Waarom? Ze zeggen niet wat de criteria
zijn waardoor ze zich laten leiden. Ze schrijven dat ze geen ethische
pretenties hebben. Waarom hebben ze dan niet vulgaire woorden
en scheidwoorden, die veel gebruikt warden, opgenomen. Een woordenboek
registreert toch levende taal. De inleiding bevat te weinig grammaticale
informatie. Een korte samenvatting van de Veldeke-spelling was
op zijn plaats geweest, want daarop is de Nuie gebaseerd. Ik had
graag wat meer uitlegzinnen gehad. Zoals bij chance. Daar staat:
heer heet chance gehad (geluk). Maar ja, meer van zulke zinnen
had het woordenboek dikker en duurder gemaakt. Nogmaals: het is
een fantastisch boek."
Naam
: Louis van de Bongaert
Leeftijd : 57 jaar
Functie : meervoudig winnaar Mestreechs diktee
,,Het
is een mooi uitgevoerd boek geworden. Prachtig, een monument.
Wat een monnikenwerk; als je weet dat de redactie tientallen schoendozen
vol duizenden kaartjes heeft verwerkt dan besef je wat een gigantisch
karwei dit is geweest. Op 5 november 1999 is de Veldeke-spelling
officieel aangenomen door burgemeester en wethouders, dus het
is goed dat er nu ook een bijbehorende dictionaire is. De spelling
van ieder woord ligt nu vast op papier. Daar heb je houvast aan,
daar moet men zich aan confirmeren. Maar discussie over dialect
zal altijd blijven, dat is logisch. De Maastrichtenaren ligt het
vreigele iets meer in de aard, maar als er een woordenboek van
het Venloos zou komen dan zou dat daar ook discussie opleveren.
Er zijn voor mij weinig verrassingen. Ik ben bekend met de Veldeke-spelling,
het staat er precies zo in als ik had gedacht. Ik denk niet dat
ik dingen in de inhoud anders had willen zien. Pol Brounts is
een autoriteit, hij heeft altijd de sterkste argumenten om het
op papier te laten komen zoals hij het in zijn hoofd heeft. De
Nuie Mestreechsen Dictionair is echt zijn levenswerk. Maastrichts
schrijven is natuurlijk moeilijk. Ik denk dat dit boek meer houvast
geeft. Endepols liet bepaalde opties open, in de nieuwe woordenboek
zijn bewust keuzes gemaakt. De periode Endepols voorbij? Onzin.
Al zouden alle woorden die er in staan oud en achterhaald zijn,
dan nog zou het een prachtig naslagwerk zijn. Al was het alleen
maar vanwege de prachtige rekeningen van Willem Hofhuizen. Ik
hoop dat vooral jongere mensen meer van bet Maastrichts gaan oppikken.
Misschien weer meer gaan schrijven. Dit is absoluut niet de laatste
dictionaire van het Mestreechs. Taal leeft!"
bron:
Dagblad De Limburger, donderdag 13 oktober 2004
|