Cultuuragenda

Kóntak

Euver Kengkee

Bronne

Favoriet
 

GRAMMAIR
De spelling vaan 't Mestreechs
De spelling vaan 't Mestreechs is neet zoe lesteg es sommege lui 't wèlle doen veurkoume. Veur wee z'n bès deit is ze in eder geval in vrij korten tied te liere. Euverigens is 't wel nudeg um drop te wieze tot Mestreechtenere die 't Mestreechs neet good kinne spelle miestal toch perfek Mestreechs kinne spreke. Spreke is jummers hiel get aanders es sjrieve. 't Is e wiedverbreid misverstand tot spelle mèt taolvaardigheid te make heet.

In dees rubriek weurt geperbeerd um de spelling vaan 't Mestreechs in kort bestek same te vatte.

Veer numme neet alle regels metein in eine kier op, meh zalle dees rubriek geregeld oetbreije mèt nui spellingsregels. Op de thoes pagina weurt altied aongekondigd wat nui is in dees rubriek.

De spellingsregels koume oet: "Flor Aarts, Mestreechs. Eus moojertaol."
Drei advieze
Advies 1:
Sleet zoeväöl meugelek aon bij de spelling vaan 't Nederlands (wee neet kin spelle in 't Nederlands zal ouch neet liere spelle in 't Mestreechs!).
Advies 2:
Lier de spellingssymbole vaan 't Mestreechs die neet in de spelling vaan 't Nederlands weure gebruuk en lier ouch de spellingsregels die specifiek zien veur 't Mestreechs.
Advies 3:
Geef wäörd oet 't Ingels, 't Frans en aander vreem taole zoeväöl meugelek de spelling die ze in hun eige taol höbbe. Mèt aander wäörd, perbeer die spelling neet te vermestreechse.
Regels
De volgende regels oet de spelling van 't Nederlands zien ouch vaan touwpassing op de spelling vaan 't Mestreechs:
Regel 1 Regel 2 Regel 3 Regel 4
Regel 5 Regel 6 Regel 7 Regel 8

1. 'ne Klinker dee in dezelfde lèttergreep gevolg weurt door 'ne medeklinker weurt inkel gespeld es dee klinker kort is en dobbel es dee klinker laank is;

Korte klinkers inkel: zak, bek, is, bok
Lang klinkers dobbel: zaak, beek, ies, book

Wie 't veurbeeld is/ies liet zien, weurt de lètter i 'verdobbeld' tot ie. Dees lèttercombinatie kin ouch 'ne korte klinker aongeve, beveurbeeld in bies ('beest'). De lèttercombinatie uu steit veur 'ne korte klinker in puun ('kus') en veur 'ne lange klinker in kruus ('kruis'). De klinkers è (in vès), ó (in snóp), ö (in rös) en u (in stum) zien altied kort en weure dus altied veurgestèld door ein klinker-lètter.

2. Aon 't ind vaan 'n lèttergreep (en dus ouch aon 't ind vaan e woord) spelle v'r de lang klinkers altied inkel;

a: rake; bompa
o: hope; kado
u: hure

De lange klinker e weurt aon 't ind vaan 'n lèttergreep inkel gespeld (beter, leze, zeve), meh aon 't ind vaan e woord dobbel (dee, knee, wee).

In bovestaonde gevalle vinde v'r ouch altied de spelling ie (behalve in lienwäörd, wie cinema en mini): knievel, liere, statie, mie.
Aon 't ind vaan e woord kump de lange klinker u neet veur. De klinker u in wäörd wie vlu ('vlooien') en pu ('poten') is kort.

3. Medeklinkers weure verdobbeld es ze weure veuraofgegaange door 'ne korte klinker en gevolg door 'nen oetgaank of door 'n achterveugsel mèt 'ne klinker zoonder klemtoen;

b > bb: rib -ribbe
k > kk: stök - stökke(r)
l > ll: stal - stalling
m > mm: stom - stommerik
p > pp: lap - lappe
s > ss: fles - flesse

De lèttercombinaties ch, gk en sj weure neet verdobbeld;

lach - lache
brögk - brögke
mösj - mösje

4. V'r volge de spelling vaan 't Nederlands wat de käös betröf tösse ij en ei.
Dus: blij, rij, vijf - klei, klein, trein

Heet 't corresponderend woord in 't Nederlands geinen ij / ei-klaank, kees daan veur de spelling ei. Dus: bein, drei, hei, leid, zweit.

5. De lèttercombinaties ij, ei en ui weure neet gevolg door 'n j. Dus v'r sjrieve:

bij, rije
hei, inleie
nui, duie

6. V'r volge de spelling vaan 't Nederlands ouch wat de käös betröf tösse ou en au.

Dus: fout, kous, vrouw
blauw, paus, pauw

7. De lèttercombinaties ou en au kriege aon 't ind vaan e woord 'n w:

mouw, touw, zouw
blauw, dauw, pauw

8. Bij de käös tösse -ch of -g aon 't ind vaan wäörd kinne v'r ouch de spelling vaan 't Nederlands volge:

licht - leech
lucht - loch
nacht - nach

dag - daag
maag - maog
zaag - zeeg

kopierech©kengkee | weboontwerp door Silvio Wolfs